Steeds meer mensen gebruiken AI om hun gedachten te ordenen, emoties te onderzoeken, moeilijke gesprekken voor te bereiden of inzicht te krijgen in patronen in hun leven. Voor sommigen voelt AI als een laagdrempelige gesprekspartner die altijd beschikbaar is en helpt om woorden te geven aan ervaringen.

Tegelijkertijd roept deze ontwikkeling fundamentele vragen op. Wat gebeurt er als mensen een deel van hun zelfreflectie uitbesteden aan technologie? Kan AI herstel ondersteunen zonder menselijke relaties te vervangen? En hoe voorkomen we dat afhankelijkheid, bevestiging van denkpatronen of schijnveiligheid ontstaan?

We bevinden ons aan het begin van een ontwikkeling waarvan de impact op psychologisch welzijn nog grotendeels onbekend is.

Verleden

Mensen hebben altijd hulpmiddelen gebruikt om zichzelf beter te begrijpen. Dagboeken, zelfhulpboeken, therapie, coaching, lotgenotencontact en online gemeenschappen hebben allemaal bijgedragen aan zelfinzicht en herstel.

Deze vormen van ondersteuning hadden gemeen dat ze gebaseerd waren op menselijke ervaring, menselijke relaties of persoonlijke reflectie.

Heden

Met de opkomst van AI ontstaat een nieuwe vorm van ondersteuning. AI kan vragen stellen, patronen helpen herkennen, informatie toegankelijk maken en mensen helpen hun gedachten te ordenen.

Tegelijkertijd is AI geen mens. Het ervaart geen emoties, draagt geen verantwoordelijkheid en kent geen echte wederkerigheid. Toch ervaren sommige gebruikers gesprekken met AI als betekenisvol, steunend of zelfs intiem.

Hierdoor ontstaan nieuwe vragen over vertrouwen, autonomie, hechting, afhankelijkheid en de betekenis van menselijk contact.

Toekomst

Naar verwachting zal AI een steeds grotere rol gaan spelen in het dagelijks leven. Mogelijk wordt AI een vast onderdeel van coaching, therapie, preventie, herstelondersteuning en persoonlijke ontwikkeling.

De vraag is niet alleen wat technisch mogelijk wordt, maar vooral welke rol wenselijk is. Welke taken kunnen we met vertrouwen aan AI overlaten, en welke vragen vragen juist om menselijke aanwezigheid, kwetsbaarheid en wederkerigheid?

Met dit vraagstuk willen we onderzoeken hoe AI op een verantwoorde manier kan bijdragen aan herstel, zelfinzicht en persoonlijke groei.

We zoeken naar een visie op de kansen, risico's en grenzen van AI binnen dit domein.

Mogelijke opbrengsten zijn:

• Een toekomstvisie op AI en herstel.
• Inzicht in kansen en risico's voor gebruikers.
• Richtlijnen voor verantwoord gebruik van AI bij zelfreflectie en persoonlijke ontwikkeling.
• Ideeën voor hoe AI en menselijke ondersteuning elkaar kunnen versterken.
• Een bredere maatschappelijke discussie over de rol van technologie in een van de meest menselijke aspecten van het leven: persoonlijke groei en herstel.